Trẻ em: ho gà

Ho gà là một bệnh truyền nhiễm gây ra bởi vi khuẩn Bordetella pertussis xâm nhập vào đường hô hấp. Những vi khuẩn này bám chặt vào lông mao ở đường hô hấp trên, sau đó vi khuẩn giải phóng độc tố tấn công hệ hộ hấp và làm đường thở sưng lên.


Ho gà được biết đến với những cơn ho dữ dội, không kiểm soát được, thường khiến người bệnh khó thở. Sau khi ho, bệnh nhân thường cần hít thở sâu, điều này dẫn đến âm thanh phát ra như tiếng rít dài. Ho gà có thể ảnh hưởng đến mọi người ở mọi lứa tuổi, nhưng đặc biệt nghiêm trọng, thậm chí gây tử vong cho trẻ nhỏ dưới 1 tuổi.


Theo Cục Y tế dự phòng, bệnh ho gà tiến triển qua các giai đoạn sau:


Thời kỳ ủ bệnh kéo dài từ 6-20 ngày (trung bình 9-10 ngày).

Giai đoạn tiền triệu (viêm long): kéo dài 1-2 tuần, gồm các triệu chứng sốt nhẹ, chảy nước mũi, hắt hơi, ho húng hắng. Cuối giai đoạn này ho nặng lên thành cơn.

Giai đoạn khởi phát: kéo dài 1-6 tuần, trường hợp đặc biệt có thể trên 10 tuần. Cơn ho điển hình xuất hiện đột ngột, bất kỳ thời điểm nào nhưng thường nặng lên về đêm.

  • Ho: Ho rũ rượi, thành cơn, mỗi cơn từ 15-20 tiếng ho liên tiếp, càng về sau càng yếu và giảm dần. Ho nhiều làm trẻ thở yếu dần có lúc như ngừng thở do thiếu oxy, mặt tím tái, mắt đỏ, tĩnh mạch cổ nổi, chảy nước mắt nước mũi.

  • Thở rít vào: Xuất hiện cuối cơn ho hoặc xen kẽ sau mỗi tiếng ho, trẻ thở rít vào nghe như tiếng gà rít.

  • Khạc đờm: Khi trẻ khạc đờm trắng, màu trong, dính như lòng trắng trứng là lúc kết thúc một cơn ho. Trong đờm có trực khuẩn ho gà.

– Trong 2 tuần đầu, tần suất cơn ho khoảng 15 cơn/ngày, sau đó giảm dần. Bệnh có thể kéo dài hơn 3 tuần nếu không được điều trị. Trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi có thể không có tiếng rít trong cơn ho.

– Sau mỗi cơn ho, trẻ bơ phờ mệt mỏi, có thể nôn, vã mồ hôi, mạch nhanh, thở nhanh. Có thể kèm theo một số triệu chứng sau: Sốt nhẹ, mặt và mi mắt nặng, loét hãm lưỡi, nghe phổi trong cơn ho có thể thấy ran phế quản (ran rít, ngáy).

Giai đoạn hồi phục: kéo dài 2-3 tuần, cơn ho ít dần, bệnh nhân giảm sốt. Tuy nhiên, nhiều tháng sau đó, ho có thể tái diễn gây ra viêm phổi.


Ở trẻ vị thành niên và người lớn, triệu chứng thường nhẹ, ít gặp cơn ho điển hình hoặc không có triệu chứng. Thường có ho kéo dài trên 7 ngày. Có tỷ lệ nhỏ trẻ đã từng tiêm vắc xin nhưng vẫn mắc bệnh, tuy nhiên ở những bệnh nhân này bệnh thường nhẹ, nhanh khỏi.


Biến chứng nguy hiểm của ho gà


Biến chứng thường gặp ở trẻ nhỏ. Viêm phế quản, viêm phế quản-phổi do bội nhiễm, ho kéo dài, ngừng thở là biến chứng hay gặp nhất và dễ gây tử vong, đặc biệt ở trẻ dưới 1 tuổi.


Bệnh nhân cũng có thể gặp lồng ruột, thoát vị, sa trực tràng. Trường hợp nặng có thể gặp vỡ phế nang, tràn khí trung thất hoặc tràn khí màng phổi.


Viêm não (0,1%) là một biến chứng nặng của bệnh ho gà, tỷ lệ di chứng và tử vong cao.


Đối với trẻ sơ sinh sinh và trẻ nhỏ:


Ho gà có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng và đôi khi gây tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt là những trẻ chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh ho gà theo khuyến cáo của Bộ Y tế.


Vì những dấu hiệu khởi phát tương tự như bệnh cảm lạnh thông thường, nhiều bậc phụ huynh thường có tâm lý chủ quan, tự ý điều trị ở nhà, tự mua thuốc và áp dụng kinh nghiệm dân gian. Điều này vô tình làm bệnh ho gà trở nặng và dẫn tới những biến chứng nguy hiểm như:

  • Viêm phổi,

  • Mất nước,

  • Khó thở hoặc ngưng thở do oxy không đủ cung cấp lên não,

  • Viêm não,

  • Xuất huyết kết mạc,

  • Thậm chí gây tử vong nếu không phát hiện và điều trị sớm…

Đối với trẻ được chẩn đoán ho gà nhẹ có thể điều trị cách ly tại nhà dưới sự giám sát của nhân viên y tế khu vực. Cần hướng dẫn gia đình trẻ tái khám khi có các dấu hiệu nặng như số lượng cơn ho nhiều hơn, cơn ho dài, xuất hiện suy hô hấp…

Đề ngăn ngừa sự lây lan của bệnh trong cộng đồng, nên:

  • Cách ly trẻ khỏi khu vực đông đúc như ký túc xá, trường học, nhà trẻ ngay khi phát hiện trẻ bị nhiễm bệnh.

  • Che miệng và mũi của trẻ bằng khăn giấy khi ho và hắt hơi.

  • Vứt bỏ các mẫu khăn đã sử dụng ngay lập tức.

  • Rửa tay cho trẻ thường xuyên bằng xà phòng.

Các thành viên khác trong gia đình nên cách ly và tiêm vắc xin ho gà để ngăn chặn việc bị nhiễm bệnh.

Đối với những trường hợp ho gà nặng cần nhập viện để có điều trị sớm cho trẻ. Các điều trị cần thiết bao gồm điều trị suy hô hấp (nếu có), điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu, điều trị biến chứng, các chăm sóc và điều trị hỗ trợ khác.


Phòng bệnh ho gà hiệu quả bằng tiêm vắc xin


Cách tốt nhất để phòng ngừa bệnh ho gà ở trẻ sơ sinh, trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn là tiêm vắc xin.


CHỮA HO GÀ BẰNG Y HỌC CỔ TRUYỀN:


Lá chanh non 8 g, chè khô 2 g, củ sả nướng 2 g, vỏ quýt 4 g, quả chanh non 20 g, gừng 1 g. Tất cả thái mỏng, cho vào chén, thêm 30 ml nước, chưng cách thủy 30 phút rồi để nguội dùng dần. Trẻ em mỗi tuổi uống một thìa cà phê, ngày uống 3-4 lần cách nhau 2 giờ.


- Hoa đu đủ đực 20 g (tẩm mật, sao vàng), rễ chanh 10 g (sao vàng), rễ cây xương rồng 10 g (sao vàng), rau má 20 g, lá táo 10 g, lá hẹ 8 g, cỏ nhọ nồi 20 g, gừng tươi 3 lát (mỗi lát dày 1 mm).

Tất cả cho vào ấm, thêm 300 ml nước, sắc còn 150 ml thì rót thuốc ra, thêm 30 g đường vào đun sôi lần nữa rồi để nguội uống dần. Ngày uống 3-4 lần (trước bữa ăn 1 giờ hoặc trước khi đi ngủ), mỗi lần 2 chén nhỏ.


Chú ý: Kiêng ăn các thứ cay, nóng, sống, lạnh, mật, mỡ, rau cần, mắm tôm, thịt gà, cá chép, ba ba. Nếu các cháu còn bú thì người mẹ phải ăn kiêng như trên.

- Lá chanh 15 g, cỏ mực 10 g, lá táo 15 g, cam thảo đất 6 g. Tất cả đều để tươi, cho 2 bát nước, sắc còn 1/3. Cho vào một thìa cà phê mật ong rồi uống (mỗi lần uống 1-2 thìa cà phê).


- Sữa 20 g, hoa hồng 2 bông, đường kính 12 g. Tất cả cho vào bát, đổ nước xâm xấp, chưng cách thủy. Trẻ em mỗi tuổi uống 1 thìa cà phê, cách 3 giờ uống một lần.



Nguồn: BS Minh Nguyệt (Báo 'Sức khỏe và Đời sống')


6 lượt xem0 bình luận

Bài đăng gần đây

Xem tất cả